Μανιφέστο χωρίς τσίπα, με νέες αυταπάτες

 

Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

 Με τίτλο «Η κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής», δόθηκε στη δημοσιότητα το μανιφέστο 20 σελίδων του Αλέξη Τσίπρα, που αποτελεί τον προάγγελο της διακήρυξης του νέου κόμματός του. Μάλιστα, επικοινωνιακά, δεν είναι τυχαίο ότι δημοσιεύθηκε ανήμερα την Πρωτομαγιά.

Οι θέσεις, ο προσανατολισμός είναι ξεκάθαρα Αριστερός και μπλέκει -μάλλον συνειδητά και με στόχευση- τη Σοσιαλδημοκρατία, τη Ριζοσπαστική Αριστερά και την Οικολογία. Μάλιστα, τονίζει ότι αυτές δεν μπορεί να τοποθετούνται στο πολιτικό Κέντρο, αλλά στα Αριστερά του. Κι αυτή τη διαπίστωση, στο φλύαρο Μανιφέστο του, την αποκαλεί … επαναστατική αλλαγή!!

Στο Μανιφέστο Τσίπρα, αναφέρονται πάλι οι φράσεις/έννοιες κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν στις περιοδείες της «Ιθάκης». Δηλαδή, φράσεις εντυπωσιασμού, χωρίς βάθος και ουσία. Ο «νέος πατριωτισμός», η «κυβερνώσα αριστερά», η «εθνική αλλαγή πορείας», η «προοδευτική συμπαράταξη στα αριστερά του Κέντρου», το «συνεργατικό κράτος» και η «νέα πορεία σύγκλισης», είναι μερικές από αυτές.

Το πολιτικό πλαίσιο που καθορίζεται  -της «Σοσιαλδημοκρατίας», της «Ριζοσπαστικής και Ανανεωτικής Αριστεράς»  και της «Πολιτικής Οικολογίας»- αποτελεί ένα χαώδες θεωρητικό σχήμα, όπου

ουσιαστικά λέγεται το….όποιοι πιστοί προσέλθετε, με τους δικούς μου όρους…

Μετά τη σύντομη «εκδρομή» του Αλέξη Τσίπρα στον λεγόμενο δημοκρατικό καπιταλισμό, το νέο Μανιφέστο τον επαναφέρει εμφανώς στις εργοστασιακές του ρυθμίσεις. Σαν παλιό λειτουργικό σύστημα που κάνει επανεκκίνηση και φορτώνει τις γνωστές εφαρμογές: ταξικός διαχωρισμός, αντιδεξιά ρητορική, μεγαλόστομες εξαγγελίες και η γνώριμη βεβαιότητα ότι η Ιστορία περιμένει υπομονετικά να δικαιώσει τον ίδιο.

Στο κείμενο υποστηρίζεται, ότι η διάκριση Αριστεράς – Δεξιάς όχι μόνο δεν έχει ξεπεραστεί, αλλά είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Και μάλιστα, όποιος διαφωνεί, περίπου διευκολύνει την άνοδο της ακροδεξιάς. Πρόκειται για μια ερμηνεία τόσο απλουστευτική, ώστε θα ζήλευαν ακόμη και τα κομματικά φυλλάδια της δεκαετίας του ’70. Κι είναι προφανές ότι ο Τσίπρας, αποστεωμένος μέσα στον κομματικό σωλήνα της Αριστεράς, δεν έχει ιδέα του τι συμβαίνει σήμερα στην πραγματική ζωή. Όπου οι κοινωνίες δεν χωρίζονται πλέον τόσο εύκολα σε στρατόπεδα με χρώματα, σημαίες και συνθήματα. Αλλά αυτά είναι μάλλον λεπτομέρειες μπροστά στη γοητεία του πολιτικού «νοσταλγισμού».

Το Μανιφέστο, βεβαίως, καταγράφει τις μεγάλες κρίσεις της εποχής: γεωπολιτική αστάθεια, πόλεμοι, κλιματική απειλή, διάλυση βεβαιοτήτων. Μέχρι εδώ, κανείς δεν διαφωνεί. Είναι περίπου σαν να διαπιστώνεις ότι βρέχει ενώ όλοι κρατούν ήδη ομπρέλα. Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν αναζητούνται οι υπεύθυνοι και παρουσιάζεται μια διεθνής πραγματικότητα μονοδιάστατη, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της ιδεολογικής μονομέρειας της Αριστεράς.

Για την Ουκρανία κατονομάζεται η Ρωσία — ορθώς. Για τη Μέση Ανατολή, όμως, η εικόνα γίνεται επιλεκτική, σε σημείο που να διακυβεύονται ελληνικά συμφέροντα. Εξαφανίζονται οι περιφερειακοί μηχανισμοί αποσταθεροποίησης, η δράση «πληρεξουσίων» οργανώσεων, όπως η Χαμάς κι η Χεσμπολάχ, η στρατηγική του Ιράν να καταστρέψει το Ισραήλ, οι επιθέσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα κι η τρομοκρατία ως εργαλείο πολιτικής. Με λίγα λόγια, ο κόσμος παρουσιάζεται σύνθετος όπου βολεύει και απλοϊκός όπου χρειάζεται. Κλασσική Αριστερή τακτική.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η ευρωπαϊκή διάσταση. Ο Τσίπρας κι όποιοι του έγραψαν το Μανιφέστο, οραματίζονται μια νέα προοδευτική Ευρώπη, κοινωνική, δημοκρατική, αυτόνομη και ισχυρή. Την ίδια ώρα, όμως, αντιμετωπίζουν με σχεδόν ηθική αποστροφή κάθε σοβαρή συζήτηση για αμυντική θωράκιση και στρατιωτικές δαπάνες. Δηλαδή έρχεται πάλι μπροστά στα μάτια μας η γνωστή αριστερή εξίσωση «βούτυρο ή κανόνια», λες και η Ευρώπη είναι απομονωμένη σε γεωπολιτικό θερμοκήπιο και όχι δίπλα σε πολέμους, αναθεωρητικές δυνάμεις και ενεργειακούς εκβιασμούς. Ξεχνούν ίσως ότι στρατηγική αυτονομία χωρίς αποτρεπτική ισχύ, είναι σαν ποδήλατο χωρίς ρόδες: ωραία ιδέα, δύσκολη μετακίνηση.

Στο εσωτερικό πεδίο, το κείμενο βρίθει ευχάριστων υποσχέσεων. Κάτι ως μικρό πρόγραμμα Θεσσαλονίκης. Αξιοπρεπείς μισθοί, προστασία εργασίας, βιώσιμες πόλεις, πράσινη ανάπτυξη, καλύτερη ζωή για όλους. Ποιος θα διαφωνούσε; Το πρόβλημα είναι ότι τέτοιες διακηρύξεις δεν κρίνονται από την αισθητική τους, αλλά από το πώς εφαρμόζονται. Και εκεί η προηγούμενη διακυβέρνηση Τσίπρα δεν άφησε ακριβώς σχολή διοικητικής αποτελεσματικότητας.

Όταν, για παράδειγμα, γίνεται λόγος για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, δεν μπορεί να λησμονηθεί ότι επί χρόνια κάθε σχετική επένδυση συναντούσε κύματα αντιδράσεων από τον…ΣΥΡΙΖΑ!  Στην Ελλάδα είχαμε το μοναδικό φαινόμενο να στηρίζεται θεωρητικά/φραστικά η πράσινη μετάβαση και πρακτικά να πολεμιέται κάθε ανεμογεννήτρια που τολμούσε να εμφανιστεί στον ορίζοντα. Μάλλον τα ξέχασε αυτά ο Τσίπρας.

Στις λίγες συγκεκριμένες προτάσεις περιλαμβάνεται και το 35ωρο χωρίς μείωση αποδοχών. Κάτι για το οποίο τον πρόλαβε ο Ανδρουλάκης με το …32ωρο, μάλλον από …εσωτερική πληροφόρηση… εκ του στρατοπέδου Τσίπρα.

Επί της ουσίας όμως, μάλλον ο Τσίπρας κι οι συνεργάτες του δεν άκουσαν τις «εκρήξεις» της ζώσας αγοράς απέναντι σ’ αυτή την πρόταση. Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό που θα είναι τεράστιος; Πώς θα εφαρμοστεί κάτι τέτοιο σε μια οικονομία με μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χαμηλή παραγωγικότητα και διεθνή ανταγωνισμό; Είναι προφανές, ότι αυτά για τον Τσίπρα -όπως και για τον Ανδρουλάκη- θα θεωρούνται τεχνοκρατικές λεπτομέρειες, αταίριαστες με την ποίηση των μανιφέστων.

Ξεχωρίζει επίσης η υπόσχεση για αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Πρόκειται για πρόταση που αναπόφευκτα προκαλεί ειρωνικά χαμόγελα, αν αναλογιστεί κανείς τα πεπραγμένα της προηγούμενης περιόδου: παρεμβάσεις, σκιές, καταγγελίες, πρόσωπα που συνδέθηκαν με λογικές εργαλειοποίησης των θεσμών. Ορισμένες φράσεις, όταν γράφονται από συγκεκριμένους συνεργάτες του Τσίπρα, αποκτούν αναπόφευκτα σατιρική διάσταση. Πάντως, θα μπορούσε κάποιος απλός πολίτης, να του ζητήσει απλώς να μεταφέρει την…καλημέρα του στον Παπαγγελόπουλο, στη Θάνου, στον Τζανακόπουλο που έκοβε βόλτες  στον Άρειο Πάγο, για «ενημέρωση» σχετικά με τη Novartis, ακόμη και στον κατάδικο υπουργό του.

Δυστυχώς για τον Τσίπρα, αυτό το κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα δεν μπορεί να θεωρηθεί κείμενο αρχών κι ιδεολογική πυξίδα. Πολύ περισσότερο δε, δεν μπορεί να θεωρηθεί πρόταση εξουσίας. Είναι μια μαθητική έκθεση ιδεών και οραμάτων. Μέσω της οποίας ο Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως η νέα ομπρέλα όλης της Κεντροαριστεράς, κρατώντας λίγη ριζοσπαστικότητα, λίγη σοσιαλδημοκρατία, λίγη οικολογία και άφθονο προσωπικό branding…

Διότι, στην πραγματικότητα, ο στόχος δεν είναι θεωρητικός αλλά εκλογικός. Η λεγόμενη ριζοσπαστική Αριστερά είναι ήδη κατακερματισμένη και αποδυναμωμένη. Η πολιτική οικολογία στη χώρα παραμένει εκλογικά ισχνή και δη στα χέρια του Κόκκαλη. Συνεπώς, το μόνο ουσιαστικό ακροατήριο που απομένει είναι ο πασοκικός χώρος. Εκεί απευθύνεται το Μανιφέστο, με γλώσσα … προοδευτικιά, ύφος ηγετικό και υποσημείωση ότι αρχηγός υπάρχει ήδη, τι τον θέλετε τον Ανδρουλάκη…

Με δυο λόγια: έχουμε ένα Μανιφέστο του Τσίπρα, που δεν είναι Μανιφέστο ιδεών ή ουσιαστικών θέσεων κι αποτελεί μια αίτηση επιστροφής από έναν άνθρωπο που πουλά το χθες ως αύριο! Με νέο εξώφυλλο, παλιό περιεχόμενο και τον γνωστό πρωταγωνιστή στο κέντρο της αφίσας… Τουτέστιν, νέα βιτρίνα, σ’ ένα παλιό εγχείρημα.