Κεντροαριστερά: Ελπίζοντας στο κόμμα Σαμαρά

 

Γράφει ο Ζαχαρίας Ζούπης

Πέντε έρευνες κοινής γνώμης την προηγούμενη εβδομάδα είναι αρκετές για να έχουμε μια καλή εικόνα των πολιτικών συσχετισμών μετά τη Δ.Ε.Θ, που θα μπορούσε να θεωρηθεί εναρκτήρια της προεκλογικής περιόδου στην οποία έχουμε εισέλθει. Πολύ περισσότερο, όταν και οι πέντε δίνουν την ίδια εικόνα. Η Ν.Δ συνεχίζει να είναι κυρίαρχη, να εμφανίζει ποσοστά 30%-31% έχοντας διαφορά 13-14% από την ΕΛΑΣ που βρίσκεται κατά μ.ο στο 16%-17% και το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 11.5%-12.5%.

Ο Πρωθυπουργός προηγείται στην καταλληλότητα για Πρωθυπουργός με 29%-30% έναντι 14%-15% του Α. Τσίπρα και γύρω στο 8% του Ν. Ανδρουλάκη. Προηγείται όμως και ως προς την αξιοπιστία ότι αυτά που δεσμεύτηκε θα τα κάνει, όπως και ως προς την ικανότητα να χειριστεί τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής.

Καθαρή εικόνα, με ένα ουσιαστικά συμπέρασμα. Όλα τριγύρω αλλάζουνε και όλα τα

ίδια μένουν. Η Ν.Δ έχει κλειδώσει την πρωτιά (56% στην Παράσταση νίκης στην τελευταία έρευνα της OPINION POLL) και αυτό που μένει είναι να δούμε πόσο μπορεί να ανεβάσει ποσοστά και να πείσει ότι η πρόταση για αυτοδυναμία διαθέτει ρεαλισμό για την πρώτη Κυριακή ή και για ό,τι προκύψει. Πάντως με τα σημερινά δεδομένα Κυβέρνηση δεν προκύπτει χωρίς την Ν.Δ. Έχει να αντιπαλέψει κυρίως την ακρίβεια, τον Χειμώνα που έρχεται και όλα δείχνουν ότι θα είναι δύσκολος, με όλα αυτά που γίνονται διεθνώς.

Άλλωστε στην ερώτηση στην προαναφερθείσα έρευνα για τα κριτήρια ψήφου φτάνει πια το 40% η απλή απάντηση «η εγγύηση βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου». Από την άλλη η Κεντροαριστερή Αντιπολίτευση φαίνεται να ασχολείται περισσότερο με την κατάκτηση της 2ης θέσης που φαίνεται να έχει προβάδισμα ο ΣΥΡΙΖΑ με 3,5%-4% κατά μ.ό από το ΠΑΣΟΚ. Θα δούμε. Ποιος ξέρει τι γίνεται στην Πολιτική, επτά μήνες πριν τις εκλογές. Το βέβαιο είναι κανένα από τα δύο κόμματα (ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ) δεν αποτελούν αυτή πάντα την ώρα πραγματικό κίνδυνο, πραγματικό αντίπαλο δέος. Όσο δεν διαθέτουν πειστική, ρεαλιστική, καθαρή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης και η όποια άνοδός τους έχει και τα όριά της.

Σ΄αυτό το σημείο, ας παρατηρήσουμε το εξής: Η Κεντροαριστερή Αντιπολίτευση μέσα στην αδυναμία που δείχνει, μοιάζει να παρακαλάει να τη βγάλει από αυτή την κατάσταση ο …Α. Σαμαράς! Η κρυφή ελπίδα της, όσο και άλλων κύκλων είναι με το που θα εμφανιστεί να ρίξει σημαντικά τα ποσοστά της Ν.Δ, ώστε να αρχίσει να ξανά ελπίζει, ότι θα μπορεί να ισχυριστεί ότι το παιχνίδι παίζεται. Όπως είναι το σκηνικό αυτή την ώρα ο Α. Σαμαράς μοιάζει περισσότερο ως άσος για την ΕΛΑΣ ή το ΠΑΣΟΚ, παρά ως κάποιος που θέλει να σώσει την τιμή και τις αρχές της Δεξιάς ή της Κεντροδεξιάς Παράταξης.

Αυτά με την προϋπόθεση ότι θα εμφανιστεί το κόμμα του και στις πρώτες μετρήσεις στην πρόθεση ψήφου θα καταπλήξει ρίχνοντας τη Ν.Δ τρεις, τέσσερις μονάδες, ενώ το όποιο δεύτερο κόμμα θα πλησιάζει το 20%. Φαίνεται αυτή την ώρα αυτή η δυνατότητα; Όχι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ένα κόμμα Σαμαρά δεν θα φέρει κάποιο πλήγμα στη Ν.Δ, όπως πιθανόν και στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ, τη ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ, την ΕΛΠΙΔΑ της Μ. Καρυστιανού, ακόμα οριακά και στο ΠΑΣΟΚ.

Τι εικόνα έχουμε από τη μέτρηση της δυνητικής ψήφου (άθροισμα πολύ και αρκετά πιθανό να ψηφίσουν) του κόμματος Σαμαρά; Στην έρευνα της GPO (ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 19/9) αυτό το άθροισμα μας δίνει 9,5% (περίπου 3,5% πολύ και το υπόλοιπο αρκετά), ενώ στην έρευνα της OPINION POLL (ACTION 24, 16/9) τη βλέπουμε στο 11,5% (3,6% πολύ και 7,9% αρκετά).

Το ενδιαφέρον είναι ότι τους τελευταίους μήνες αυτό το άθροισμα δεν αυξάνεται. Δεν εμφανίζεται δηλαδή κάποια δυναμική. Ας διευκρινίσουμε δε για πολλοστή φορά, ότι αυτό το άθροισμα δεν συνιστά πρόθεση ψήφου και ότι η χρησιμοποίησή της ως τέτοιας, αποτελεί ψεύτικη εικόνα. Η δυνητική ψήφος αποτελεί την περίμετρο στην οποία μπορεί να απευθυνθεί ένα κόμμα. Τo κόμμα της Μ. Καρυστιανού για παράδειγμα είχε δυνητική ψήφο γύρω στο 22%-23%, εμφανίστηκε όταν ιδρύθηκε με 11% κατά μ.ό. σε πρόθεση ψήφου και τώρα βρίσκεται κάπου στο 5%-5,5%. Δεν πρόκειται για ίδιες περιπτώσεις ασφαλώς, αλλά το παράδειγμα δείχνει χαρακτηριστικά , ότι άλλο δυνητική ψήφος, άλλο επίδοση σε μια πρόθεση ψήφου και άλλο το τι θα ακολουθήσει και πως θα εξελιχθεί μέχρι τις εκλογές.

Ασφαλώς ο Α. Σαμαράς μπορεί να μας εκπλήξει. Ας το δούμε όμως πρώτα και μετά κάνουμε αναλύσεις. Μέχρι τότε προσεγγίζουμε το τι μπορεί να γίνει και στη βάση των ερευνητικών δεδομένων αναλύουμε. Έχει πολλά να μας πει και να μας δείξει: Το αφήγημα, το πρόγραμμα, την εξήγηση στο απλό ερώτημα «γιατί νέο κόμμα», τα στελέχη του. Έχει όμως απ' ό,τι φαίνεται και δύο δύσκολους παράγοντες να αντιμετωπίσει. Ο πρώτος είναι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα που υπάρχει και κυριαρχεί μάλιστα, ότι κάνει, για ένα γινάτι.

Στην έρευνα της GPO το 65,3% δηλώνει ότι η κριτική του στην ηγεσία της Ν.Δ έχει στόχο την αποδυνάμωση του Κ.Μητσοτάκη, ενώ το 26,9% πιστεύει ότι το κάνει για την μετατόπιση της Ν.Δ σε πιο συντηρητικές – δεξιές θέσεις. Μάλιστα το 55,2% θεωρεί ότι οι διαφορές Αντώνη Σαμαρά – Κυριάκου Μητσοτάκη είναι προσωπικές και το 36,6% ότι είναι πολιτικές.

Πρόκειται για ευρήματα που δεν τον βοηθούν. Δεν είναι και εύκολο να πείσεις ότι δημιουργείς νέο κόμμα προσπαθώντας να μειώσεις τα ποσοστά της Ν.Δ και ότι αυτό το κάνεις για το καλό της Παράταξης.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι ότι η Ν.Δ δείχνει να μπετονοποιεί όλο και περισσότερο όσους απαντούν ότι θα την ψηφίσουν, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ δείχνει μια σημαντική αντοχή, ενώ πολύ πιθανό να εμφανιστεί με τη μία ή την άλλη μορφή κόμμα Κασιδιάρη που δεν θα αφήσει ανεπηρέαστα ακροατήρια του Α. Σαμαρά. Αυτοί οι παράγοντες δυσκολεύουν το εγχείρημα.

Γι αυτό ας μην βιαζόμαστε. Μπορεί βέβαια να γράφει ο καθένας ότι σενάριο θέλει, μπλέκοντας το θέλω του με την ανάλυση, μπορεί να εμφανίζει ότι ποσοστά θέλει και να μπερδεύει έννοιες. Υπάρχουν όμως τα δεδομένα σειράς ερευνών, όπως βέβαια υπάρχουν και πολλά που θα συμβούν και θα επηρεάσουν… Για το τώρα όμως, η εικόνα είναι σαφής.

---

* Ο Zαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).