Η δημόσια γλώσσα

 

Γράφει ο Νίκος Βατόπουλος

Το χάρισμα ενός πολιτικού ή ενός κατόχου θεσμικής θέσης είναι η γλώσσα. Η γλώσσα μεταφέρει το περιεχόμενό της. Αλλά η γλώσσα έχει επίσης κανόνες, όχι απλώς γραμματικούς ή συντακτικούς, αλλά κανόνες ήθους. Το ήθος της γλώσσας αντανακλά την παιδεία, την εμπειρία, τη γνώση, την ψυχολογία, την καλλιέργεια, την ευφυΐα, την αυτοκυριαρχία. Ο χειρισμός της γλώσσας είναι, με άλλα λόγια, κάτι που απαιτεί εκπαίδευση. Προϋποθέτει την κατανόηση αυτής της διάστασης και είναι αυτή που συνοδεύει το αποτύπωμα ενός προσώπου στον δημόσιο χώρο. Το έργο σφραγίζει το αποτύπωμα, αλλά η γλώσσα το επικοινωνεί, η γλώσσα εκπροσωπεί τον δημόσιο λειτουργό και τον συνδέει με την κοινωνία.

Όλα αυτά, τα προφανή μάς θυμίζουν ότι δεν κάνουν όλοι για όλες τις δουλειές. Η δημόσια διοίκηση προϋποθέτει

ειδικές σπουδές, κατανόηση της κοινωνίας και του διεθνούς περιβάλλοντος, βιωματικές εμπειρίες, διαρκή ενημέρωση, ανάγνωση της βιβλιογραφίας σχετικά με το αντικείμενο. Προϋποθέτει πίστη στο έργο που υπηρετείται. Προϋποθέτει, επίσης, σεβασμό.

Πρόσφατα, οι δημόσιες αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε στελέχη του Δήμου Αθηναίων με δημοσιογράφους και αρθρογράφους, με εγνωσμένο έργο, με καταξιωμένη διαδρομή και με δημόσια παρουσία κατοχυρωμένη από την εργασία τους, ανέδειξε τη θλιβερή αδυναμία κατανόησης της στοιχειώδους λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.

Η ποιότητα της επικοινωνίας με τους πολίτες, και ειδικότερα με τους επαγγελματίες δημοσιογράφους που υπεύθυνα ασκούν κριτική, διακρίνει τον έμπειρο και σώφρονα λειτουργό. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει την όποια κριτική (πόσο μάλλον αυτήν που προέρχεται από βιωμένες καταστάσεις και όχι από θεωρίες) δείχνει την αντίληψη που έχει αυτός ο δημόσιος λειτουργός για την κοινωνία, το έργο που υπηρετεί και τον ρόλο που έχει αναλάβει. Δυστυχώς, η κατάσταση στον Δήμο Αθηναίων δείχνει ότι υπάρχουν στελέχη του που αγνοούν τα βασικά της επικοινωνίας.

Μας δείχνει επίσης –η δυσανεξία στην κριτική– την απόσταση από την εκπαίδευση που απαιτείται για να αναλάβει κάποιος μια τέτοια θέση. Είναι, φυσικά, διεθνές και γενικευμένο το φαινόμενο και δεν αλλάζει εύκολα. Ας υπάρχει τουλάχιστον μεγαλύτερη σεμνότητα και αυτογνωσία, ας υπάρχει μια στοιχειώδης αντίληψη των μεγεθών και ας βγουν –τα στελέχη του δήμου– να περπατήσουν στην Αθήνα, να διαπιστώσουν τι βιώνει καθημερινά ο πολίτης. Με αλαζονεία και αγένεια δεν φτάνεις πουθενά.

 

Νίκος Βατόπουλος

Ο Νίκος Βατόπουλος γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα. Σπούδασε Κοινωνιολογία στο Deree College και ακολούθησε μεταπτυχιακά στο Reading University στο Ηνωμένο Βασίλειο σε Ευρωπαϊκές Σπουδές. Από το 1988 εργάζεται στην «Καθημερινή». Έχει αποκτήσει ειδίκευση για θέματα αθηναϊκού περιβάλλοντος. Από το 2007 ως το 2014 ήταν υπεύθυνος του πολιτιστικού τμήματος. Εχουν εκδοθεί τα βιβλία του «Το Πρόσωπο της Αθήνας» (εκδ. Ποταμός, 2001 και 2008) και «Περπατώντας στην Αθήνα» (εκδ. Μεταίχμιο, 2018). Το δεύτερο, περιλαμβάνει επιλογή από κείμενά του στην «Καθημερινή» δημοσιευμένα στην κυριακάτικη στήλη του «Πτυχές». Παράλληλα, ασχολείται με τη φωτογραφία. Εχει κάνει ατομική έκθεση φωτογραφίας («Η Αθήνα ενός αθηναιογράφου», Αίθουσα τέχνης ena, 2014), έχει συμμετάσχει με κολλάζ στην Art Athina (2015) στο περίπτερο των kaplanon galleries και έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις (Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθηνέο της Αθηναϊκής Ζυθοποΐας, Cube Gallery, «Τα ωραία του Πέραν», κ.ά.). Το 2014 οργάνωσε το προσωπικό πρότζεκτ «Η Αθήνα της δεκαετίας του 1960» στην Ελληνοαμερικανική Ενωση (έκθεση και ομιλία). Δίνει ομιλίες με θέμα την Αθήνα και διοργανώνει περιπάτους στον αρχιτεκτονικό ιστό της πόλης.

 

Πηγή: Καθημερινή