Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

Τι βλέπουν στην Ελλάδα Τούρκοι κι Ισραηλινοί επιχειρηματίες κι επενδύουν;


 

Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Συζητώντας με άνθρωπο που γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα εκ της θέσης του σε κρίσιμο τομέα του δημοσίου που άπτεται της Οικονομικής διπλωματίας, συνειδητοποίησα αυτό που λέγεται κι ακούγεται στην αγορά. Ότι η Ελλάδα έχει καταστεί κορυφαίος επενδυτικός προορισμός.

Μόνο από το Ηνωμένο Βασίλειο, μετά το Brexit, πολλές βρετανικές εταιρείες και κεφάλαια, αναζητώντας βάση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εστιάζοντας κυρίως στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, την τεχνολογία, την ενέργεια και τα ακίνητα, επιλέγουν Ελλάδα. Με τις επενδυτικές ροές ν’ ανέρχονται σε 5,3 δισ. ευρώ το 2025.

Ταυτοχρόνως, συμφώνως με στοιχεία της Eurostat, περισσότερο από το 50% των ξένων επενδύσεων στη χώρα, προέρχεται πλέον από χώρες εκτός Ε.Ε, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ελβετία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Κύριοι τομείς ενδιαφέροντος, αποτελούν οι ΑΠΕ, οι μεταφορές και τα logistics, ο τουρισμός, τα ακίνητα, καθώς και στη δημιουργία κέντρων δεδομένων (data centers) και τεχνολογικής υποστήριξης.

Την ίδια στιγμή Τούρκοι κι Ισραηλινοί επιχειρηματίες -ανεξαρτήτως οικονομικού

βεληνεκούς τους- μεταφέρουν στην Ελλάδα τις έδρες τους!

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί κορυφαίο πολιτικό-οικονομικό και κατ’ επέκταση και πολιτισμικό γεγονός. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με τις «επενδύσεις» Τούρκων και Ισραηλινών σε ντουβάρια, όπως ξέρουμε ότι συμβαίνει. Έχουμε να κάνουμε με τις ίδιες τις επιχειρήσεις τους, τις ζωές τους! Μόνο οι τουρκικές επενδύσεις, υπερβαίνουν το 1 δις, το 2025.

Το δε ερώτημα που προκύπτει, είναι ποια υπεροχή αναγνωρίζεται στην Ελλάδα, ως ένας επίζηλος οικονομικός προορισμός;

Η απάντηση δεν μπορεί να αναζητηθεί σε έναν μόνο παράγοντα. Είναι ο συνδυασμός γεωπολιτικής θέσης, ευρωπαϊκής θεσμικής ασφάλειας, οικονομικών δυνατοτήτων και ποιότητας ζωής που φαίνεται να καθιστά την Ελλάδα ελκυστική. Κι ανάμεσα σ’ αυτά κι η σταθερότητα που αποπνέει ο Μητσοτάκης.

Ας σταθούμε, όμως, στην ουσία.

Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωζώνης και του ΝΑΤΟ. Προσφέρει, επομένως, ένα περιβάλλον θεσμικής σταθερότητας, πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και ένα αναγνωρισμένο νομικό πλαίσιο προστασίας της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Για έναν Τούρκο επιχειρηματία, η εγκατάσταση στην Ελλάδα μπορεί να σημαίνει πρόσβαση στην Ευρώπη, χωρίς απομάκρυνση από τη γεωγραφική και εμπορική του βάση. Για έναν Ισραηλινό, μπορεί να σημαίνει μια ασφαλέστερη ευρωπαϊκή αφετηρία, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιφερειακή αστάθεια και οι πολεμικές εξελίξεις καθιστούν τον σχεδιασμό του μέλλοντος ιδιαίτερα δύσκολο.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το κορυφαίο ελληνικό πλεονέκτημα: η δυνατότητα να συνδυάζει την ευρωπαϊκή θεσμική προστασία με τη γεωγραφική εγγύτητα προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη. Η Αθήνα διαθέτει ένα σημαντικό επιχειρηματικό οικοσύστημα, με εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ναυτιλιακή τεχνογνωσία, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και διεθνείς επαγγελματικές διασυνδέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι τον Φεβρουάριο του 2025 έγινε γνωστή η μεταφορά επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του τουρκικού ναυτιλιακού ομίλου Ciner Shipping στην Ελλάδα. Η επιλογή συνδέθηκε, μεταξύ άλλων, με την πρόσβαση στο εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό της Αθήνας και τη δυναμική της ελληνικής ναυτιλιακής αγοράς.

Αντίστοιχα, η προσέλκυση Ισραηλινών επιχειρηματιών και στελεχών τεχνολογικών επιχειρήσεων έχει απασχολήσει και την ελληνική οικονομική διπλωματία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις πρωτοβουλίες προσέλκυσης ισραηλινών εταιρειών και στελεχών που έχουν δημοσιοποιηθεί τα τελευταία χρόνια.

Δεν πρέπει, επίσης, να παραγνωρίζουμε τα φορολογικά κίνητρα που έχει θεσπίσει η Ελλάδα για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας φυσικών προσώπων. Τα κίνητρα αυτά δεν αποτελούν από μόνα τους κίνητρα μεταφοράς εταιρικών εδρών, δημιουργούν όμως ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για τους ανθρώπους που καλούνται να διοικήσουν και να αναπτύξουν επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα μας.

Θα ήταν, ωστόσο, λάθος να περιορίσουμε την ανάγνωση αυτής της εξέλιξης σε φορολογικούς συντελεστές, επιχειρηματικές διευκολύνσεις ή ακόμη και στην ποιότητα ζωής. Το ουσιαστικότερο στοιχείο είναι πολιτικό και γεωοικονομικό και δη με μια κυβέρνηση κι έναν πρωθυπουργό που ξέρει του του γίνεται!

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια σπάνια θέση. Διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί γείτονα και σημαντικό οικονομικό εταίρο της Τουρκίας. Είναι μια χώρα της Ευρώπης που συνομιλεί με την Ανατολή, διαθέτει ισχυρή διεθνή ναυτιλιακή παρουσία και μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ διαφορετικών αγορών και επιχειρηματικών κόσμων.

Αυτό ακριβώς αποτελεί το μεγάλο της συγκριτικό πλεονέκτημα. Όχι η ουδετερότητα, ούτε κάποια υποτιθέμενη απουσία γεωπολιτικών κινδύνων, αλλά η δυνατότητα να προσφέρει ένα σταθερό ευρωπαϊκό περιβάλλον σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να διατηρήσουν την πρόσβασή τους στην ευρύτερη περιοχή.

Το ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι μόνο γιατί επιλέγουν την Ελλάδα. Είναι τι σκοπεύει να κάνει η ίδια η Ελλάδα με αυτή την προτίμηση.

Θα παραμείνει ένας ευκαιριακός προορισμός κεφαλαίων και επιχειρηματιών ή θα επιδιώξει να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο εγκατάστασης και διοίκησης διεθνών επιχειρήσεων; Θα αξιοποιήσει την οικονομική διπλωματία για να προσελκύσει όχι μόνο επενδύσεις σε ακίνητα και υποδομές, αλλά και πραγματικές εταιρικές έδρες, ερευνητικά κέντρα, θέσεις εργασίας και παραγωγικές δραστηριότητες;

Ασφαλώς, μια τέτοια προοπτική προϋποθέτει σταθερό πολιτικό περιβάλλον, σταθερό φορολογικό πλαίσιο, αποτελεσματική δικαιοσύνη, λιγότερη γραφειοκρατία και ουσιαστική προστασία των επενδύσεων. Εκείνο πάντως που πρέπει να συζητήσουμε, είναι ότι η Ελλάδα για να προσελκύει σιγά σιγά επενδύσεις και να γίνεται επαρκής οικονομικός και φορολογικός προορισμός, αλλάζει ραγδαία. Ασχέτως αν οι αλλαγές δεν φτάνουν ακόμη στο «μεδούλι» της κοινωνίας.

Το βέβαιο είναι ότι η προσέλκυση κι η εγκατάσταση μιας επιχείρησης δεν είναι απλώς μια οικονομική πράξη. Είναι και μια πράξη εμπιστοσύνης προς τη χώρα που την υποδέχεται.

Κι ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα της εξέλιξης που περιγράφουμε: ότι η Ελλάδα μπορεί να αρχίζει να αποκτά μια υπεραξία που δεν μετριέται μόνο σε τουριστικές αφίξεις, αγοραπωλησίες ακινήτων ή εισροές κεφαλαίων, αλλά στην εμπιστοσύνη που εμπνέει ως τόπος επιχειρηματικής εγκατάστασης και προοπτικής.

Το αν θα καταφέρει να μετατρέψει αυτή την εμπιστοσύνη σε διαρκή γεωοικονομική ισχύ, είναι πλέον ζήτημα πολιτικής βούλησης και στρατηγικής. Πρωτίστως όμως βούληση της κοινωνίας και των επιλογών της…

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου