Παρέμβαση ΗΠΑ για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου

 Σε φάση πλήρους επανεκκίνησης εισέρχονται οι διεργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, καθώς το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo ετοιμάζεται να πιάσει εκ νέου δουλειά στην περιοχή των ερευνών.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως απότοκος ενός έντονου παρασκηνιακού μαραθώνιου, με τη Γαλλία να αναλαμβάνει ρόλο καταλύτη προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή των εργασιών και να αποφευχθούν ανεπιθύμητες επιπλοκές στο πεδίο.

Στο παιχνίδι των πιέσεων εισέρχονται πλέον δυναμικά και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσω της διπλωματικής οδού σε Άγκυρα, Αθήνα και Λευκωσία, η Ουάσινγκτον στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα ότι τέτοιου υποδομές δεν επιτρέπεται να μπλοκάρονται από ενστάσεις ή αμφισβητήσεις. Η αμερικανική παρέμβαση, που ευθυγραμμίζεται με τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Μάρκο Ρούμπιο στην ελληνική πρωτεύουσα, αναμένεται να μεταφερθεί και προφορικά στην τουρκική πλευρά από τον Αμερικανό πρέσβη Τομ Μπαράκ.

Το παρασκήνιο της γαλλικής ενημέρωσης

και η απουσία αιτήματος άδειας

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Αθήνας πυροδοτήθηκε

αντιπαράθεση γύρω από τη φύση της επικοινωνίας που είχε το Παρίσι με την Άγκυρα. Διπλωματικοί κύκλοι διευκρινίζουν ότι η γαλλική πλευρά προέβη σε μια απλή γραπτή ενημέρωση προς τις γειτονικές χώρες, χωρίς αυτό να συνιστά αίτημα αδειοδότησης ή ζήτηση συναίνεσης. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η ενημέρωση τρίτων μερών σε καμία περίπτωση δεν υποδηλώνει αναγνώριση θαλάσσιων δικαιοδοσιών.

Η ουσία παραμένει ότι η κατασκευάστρια εταιρεία υπέβαλε αίτημα για άδεια ερευνών αποκλειστικά και μόνο προς τις αρχές της Ελλάδας και της Κύπρου, οι οποίες και προχώρησαν στην έκδοση των σχετικών NAVTEX. Αυτός ο χειρισμός εκτιμάται ότι προκάλεσε την έντονη δυσφορία της Τουρκίας, η οποία αντέδρασε εκδίδοντας δική της αντι-NAVTEX, επιχειρώντας να προβάλει δικές της αξιώσεις στην περιοχή.

Η νομική διαμάχη για το Δίκαιο της Θάλασσας

και η τουρκική τακτική

Πίσω από τη διπλωματική σύγκρουση κρύβεται μια βαθιά διχογνωμία μεταξύ των ειδικών του Διεθνούς Δικαίου. Η μία σχολή σκέψης θεωρεί ότι κάθε έρευνα που επηρεάζει την υφαλοκρηπίδα απαιτεί υποχρεωτικά την άδεια του παράκτιου κράτους, προειδοποιώντας ότι η ενημέρωση τρίτων χωρών κινδυνεύει να δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο «συνδιαχείρισης». Αντίθετα, η άλλη πλευρά υποστηρίζει ότι η πόντιση καλωδίων δεν αποτελεί επιστημονική έρευνα, δεν απαιτεί συναίνεση και συνεπώς η οποιαδήποτε ενημέρωση έχει καθαρά πρακτικό χαρακτήρα χωρίς Νομικές επιπτώσεις.

Το τοπίο επιβαρύνεται περαιτέρω από τη σταθερή τακτική της Άγκυρας να αμφισβητεί την ελληνική περιοχή ευθύνης για την έκδοση NAVTEX, την οποία η Αθήνα ταυτίζει με το FIR Αθηνών. Προτάσσοντας το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει μια δική της αυθαίρετη ζώνη ευθύνης που απλώνεται μέχρι την καρδιά του Αιγαίου και την Ανατολική Μεσόγειο.